Bài học “logo 7 tỷ”: Đã đến lúc Việt Nam cũng cần “vẽ lại logo”

01/04/2021 17:15 (GMT+7)

Những ngày gần đây, câu chuyện hãng công nghệ Xiaomi (Trung Quốc) chi trả đến 2 triệu Nhân dân tệ (7 tỉ đồng VN) cho giáo sư người Nhật Kenya Hara để thiết kế lại logo trở thành đề tài bàn tán sôi nổi. Không ít người thắc mắc, tại sao phải bỏ ra số tiền lớn như vậy, cho một sự thay đổi gần như không đáng kể. Nhưng với We2045, đây là một học quảng bá thương hiệu rất đáng để suy ngẫm…

Logo 7 tỷ gây tranh cãi của Xiaomi.
Logo 7 tỷ gây tranh cãi của Xiaomi.

Mặc dù câu chuyện của Xiaomi đang gây sốt dư luận, nhưng đây không phải lần đầu tiên thế giới chứng kiến những “thương vụ logo khủng”, mà thậm chí nếu đem so sánh, thì con số 2 triệu NDT (hơn 300.000 USD) của Xiaomi cũng chưa là gì. Pepsi cũng từng “sửa một chút” như Xiaomi nhưng với mức giá gấp 3 lần. Năm 2000, hãng tư vấn thương hiệu Landor Asosciates lập kỷ lục lịch sử với hợp đồng thiết kế logo trị giá… 100 triệu USD cho Accenture. Chỉ 8 năm sau, Landor phá kỷ lục của chính mình khi Tập đoàn dầu khí Anh Quốc British Petroleum (BP) xuất chi những… 221 triệu USD cho biểu tượng hoa hướng dương mà chúng ta biết ngày nay. Thương vụ này nổi tiếng đến mức nó đã trở thành một case study kinh điển được giảng dạy tại các trường đại học danh tiếng trên thế giới.

BP đã chi ra số tiền gấp 900 lần Xiami để vẽ lại thương hiệu.
BP đã chi ra số tiền gấp 900 lần Xiami để vẽ lại thương hiệu.

Nhưng không chỉ có các thương hiệu toàn cầu mới thay đổi logo và định hình lại thương hiệu của mình. Năm 2002, Vietnam Airlines “chia tay” với logo cánh chim gắn bó gần 10 năm để thay bằng bông sen vàng. Tương tự, Tập đoàn Viettel năm 2021 cũng thay thế logo mà hãng từng bỏ ra 45.000 USD để thiết kế vào năm 2003.

Cũng "sửa một chút", nhưng Pepsi đã tiêu tống 1 triệu USD.
Cũng “sửa một chút”, nhưng Pepsi đã tiêu tốn 1 triệu USD.

Điều này khiến nhiều người thắc mắc, tại sao lại phải bỏ ra những khoản tiền khổng lồ “chỉ để vẽ lại logo”? Thực tế thì dường như chúng ta đã quá chú tâm vào thành phẩm – những chiếc logo – mà quên đi chi phí và giá trị thực sự đằng sau: chiến lược quảng bá rầm rộ và thông điệp đi cùng mới chính là điều khiến chiếc logo “trị giá” đến như thế, nó tạo nên một sự chú ý không hề nhỏ, và in vào tâm trí của mọi người về một hình tượng mới, một gương mặt mới của các thương hiệu.

Khi mang 221 triệu USD đến Landor Associates, CEO John Browne yêu cầu rất “đơn giản”: hình ảnh của BP phải từ chỗ “là một phần nguyên nhân biến đổi khí hậu” trở thành “một phần giải pháp”; từ “khát vọng kinh tế” trở thành “khát vọng môi trường sạch”. Chỉ 9 tháng sau, 97% nhân viên và khách hàng đã biết đến thông điệp mới của BP, và họ tin rằng tập đoàn đã đi đúng hướng thân thiện với môi trường. Có thể nói, đối với BP, cú “đặt cược” tốn kém đã được đền đáp xứng đáng. Cũng như BP, Xiaomi đã đổi lấy cho mình một chiến dịch PR cực kỳ thành công. Bất kể khen ngợi hay chê bai, tất cả sự chú ý đã dồn về phía tập đoàn công nghệ Trung Quốc. “Logo Xiaomi” trở thành một trong những từ khóa “hot” nhất của các công cụ tìm kiếm trên internet.

Dù là BP, Viettel, và giờ là Xiaomi, có một bài học rất đáng để suy ngẫm về chiến lược phát triển, xây dựng thương hiệu. Có nên định hình lại thương hiệu của một doanh nghiệp? Và đâu là thời cơ chín muồi để tự làm mới? Với BP, đó là chuỗi sát nhập đưa hãng vào “top 3” thế giới. Ngược lại, việc tách khỏi công ty mẹ khiến Accenture phải mang cho mình một cái tên mới và một gương mặt mới.

Ở góc độ vĩ mô, có lẽ không chỉ có các doanh nghiệp Việt mới cần phải “tự làm mới”. Sau một thời gian quá dài “định hình thương hiệu” là điểm đến của các nhà đầu tư bằng những chính sách thu hút vốn FDI ưu đãi, bằng nhân công giá rẻ, bằng chính sách đất rộng mở, có lẽ đã đến lúc Việt Nam cũng cần một sự tái định hình ngay từ lúc này.

Sau 30 năm đổi mới, thu nhập bình quân đầu người Việt Nam đã tăng 40 lần (86 USD/năm trước đổi mới so với 3.500 USD cuối năm 2020), lực lượng lao động tay nghề cao ngày càng đông, đồng nghĩa thời của “nhân công giá rẻ tay nghề yếu” sắp trôi qua. Chính sách ưu đãi rộng và dàn trải cho các doanh nghiệp FDI, cùng với chính sách thuế chồng chéo, cũng đang dần bộc lộ những mặt trái làm suy giảm nguồn thu ngân sách nhà nước. Đó là chưa kể đến việc lợi dụng chính sách để trốn thuế từ các doanh nghiệp nước ngoài…

Chúng ta vẫn luôn tự hào là nền kinh tế có tốc độ phát triển hàng đầu thế giới, một “điều thần kỳ” của châu Á, nhưng lại chưa thể thoát mình khỏi hình ảnh một quốc gia nhỏ bé, thu nhập thấp, nhân công rẻ và công nghệ nghèo nàn, giao thông lạc hậu, bất chấp sự tồn tại của các công xưởng Samsung, THACO, sự ra đời của Vinfast, hay các tuyến đường cao tốc. Dù thích hay không thích Xiaomi, bài học PR của nó là lời nhắc nhở đã đến lúc chính Việt Nam cũng cần “vẽ logo mới”, với thông điệp xứng đáng với nền kinh tế đã vượt qua đối thủ một thời Thái Lan hay Phillipines. 

Đã đến lúc Việt Nam cũng cần " tái định hình thương hiệu".
Đã đến lúc Việt Nam cũng cần ” tái định hình thương hiệu”.

Chúng ta không thể mãi ở trong nghịch lý “phát triển nhanh” nhưng vẫn “nhỏ – nghèo – rẻ”. Điều cần có ở một “logo” Việt Nam mới, là thông điệp của hạ tầng kỹ thuật số, một môi trường kinh doanh hiện đại. Một “logo” sẵn sàng rũ bỏ thông điệp “nhân công rẻ”, mà thay vào đó là lực lượng nhân công có trình độ và tay nghề cao; rũ bỏ chữ “nghèo” để xứng đáng với một nền kinh tế được dự đoán “top 20” vào năm 2050.

Trúc Vân

ads
Được quan tâm
Kết nối với chúng tôi
3
Bạn cần biết